Daarnaast is de KHMW op zoek naar hét maatschappelijke initiatief dat het onderling vertrouwen in de Nederlandse samenleving versterkt. Tot en met 30 september is het voor iedereen mogelijk om initiatieven aan te melden die kans maken op de Brouwer Vertrouwensprijs ter waarde van 100.000 euro.
Ook kunt u tot 15 november kandidaten voordragen voor de Nederlandse Prijs voor ICT-onderzoek. De jaarlijkse Nederlandse Prijs voor ICT-onderzoek is bestemd voor een wetenschappelijk onderzoeker die vernieuwend onderzoek op zijn/haar naam heeft staan of die verantwoordelijk is voor een wetenschappelijke doorbraak in de ICT. Deze prijs bestaat uit een geldbedrag van 50.000 euro, vrij te besteden voor onderzoek in de ICT, een oorkonde en een sculptuur.
Voor een overzicht van alle prijzen, ga naar: Prijzen | KHMW
Trust in science and society is under pressure. The coronavirus was a catalyst in that development. First the OMT was a beacon in an uncertain and foggy period of time. Its members were target of criticism, including on social media. Some people suddenly considered science to be just an opinion, while this same science brought life-saving vaccines onto the market in record time.
Debate in science
But there is also debate in science itself: in addition to innovation, did the virus also bring opportunism, was the speed of publication compatible with thorough replication, was the sudden availability of research funding and the shift in resources a blessing or a curse? And, more generally, is the path to success and career paved with H-index and citation score, or do the actual circumstances require a different assessment strategy?
International survey
On July 4, we submitted these and similar questions to a select group of scientists and representatives from business. The afternoon meeting at the Royal Holland Society of Sciences and Humanities (KHMW) was moderated by KHMW's Chair, Louise Gunning-Schepers and included several interesting views, presented by Laura Hassink (Elsevier), and KHMW members Carlijn Bouten, with a short preview of KNAW’s report on the impact of the pandemic on scholars, academic research practices and trust in academia (published July 5, 2022), Eppo Bruins from AWTI and Natali Helberger, who elaborated on the vulnerable position of early-career scholars due to the pandemic. At the same occasion Jeremy Kingsley (The Economist Impact) presented the results of a large survey among scientists, conducted by The Economist Impact and facilitated by the Elsevier Foundation. Elsevier coordinates similar activities in other countries, supervised by a Global Advisory Board, which includes Wim van Saarloos.s.
Insights
The conclusions from the breakout sessions were quite diverse, but the attendees agreed that researchers should be free to share their findings without being worried about public attacks. Nuance is of great importance, but scientists also need to be trained in getting their message across to the general public. We need to teach children about science to make sure they become responsible citizens when they grow up. And we need a more diverse pool of scientists sharing their views in the media. This is a nice task for both the academic world as well as the media. These and many other valuable insights were shared this afternoon and they will help Elsevier and the Economist in further shaping their important global research. We look forward to more results to be published in October.
De KHMW is op zoek naar hét maatschappelijke initiatief dat het onderling vertrouwen in de Nederlandse samenleving versterkt. Het is voor iedereen mogelijk om initiatieven aan te melden die kans maken op de Brouwer Vertrouwensprijs van € 100.000 euro óf de tweede prijs van € 50.000.
Op vrijdag 10 juni werd de Veegens Prijs 2022 uitgereikt aan Dr. Lauren Lauret voor haar proefschrift "Regentenwerk. Vergaderen in de Staten-Generaal en de Tweede Kamer, 1750-1850" (Universiteit Leiden, juni 2020).
De laudatio werd uitgesproken door jurylid Prof. dr. Joop van den Berg, em. hoogleraar parlementaire geschiedenis aan de Universiteit Leiden, em. hoogleraar parlementair stelsel aan de Universiteit Maastricht en oud-lid Eerste Kamer. Juryrapport D.J. Veegens Prijs 2022
De prijs werd uitgereikt door KHMW-bestuurslid Drs. Henk de Jong (rechts) en Mr. Jan Peter Weitenberg (links), voorzitter van de Stichting Fonds voor de Geld- en Effectenhandel, sponsor van de Dirk Jacob Veegens Prijs sinds 1982.
De prijsuitreiking, met een prachtige presentatie door de prijswinnaar over haar bekroonde werk, werd live gestreamd en is na te kijken op het YouTube kanaal van de KHMW.
Meer weten? Lees dan de handelseditie van het bekroonde proefschrift uitgegeven bij Prometheus.
“De D.J. Veegens prijs kwam vrij onverwacht. Mijn promotor adviseerde me om meteen na de voordracht te vergeten dat ik meedeed, dan zou het echt een verrassing zijn. En dat was het.” Aan het woord is prijswinnaar Lauren Lauret, die een proefschrift schreef over de vergaderpraktijken van de Staten-Generaal uit de tijd van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden vergeleken met die van de Tweede Kamer in de eerste helft van de 19e eeuw.
Een stage bij het Huygens ING bracht haar op de restauratie van de Staten-Generaal als onderwerp. Toen ze aangaf interesse te hebben in een onderzoek naar een latere periode van de Staten-Generaal, bleek er precies een vraag in de wetenschap te spelen. NWO had een aanvraag van hoogleraren Judith Pollmann en Henk te Velde gehonoreerd over diezelfde periode. Lauret werd door het tweetal geadopteerd en zo leidde deze samenloop van omstandigheden tot haar proefschrift.
Het onderwerp ligt haar na aan het hart. “Mijn onderzoek toont aan dat je nog meer leven in het parlement ziet als je kijkt vanuit het perspectief van de vroegmoderne vergaderpraktijk. Ze waren heel gedegen aan het werk, ook al was er nog geen levendig debat.” Lauret vertelt over een uitspraak van ‘een van haar favoriete regenten’ en dat ze een dansje deed als er een mooi geschreven dagboek boven kwam drijven. Ze smulde van de 19e-eeuwers die met een goede pen beschreven wat er gefluisterd werd in de bankjes.
Na haar proefschrift was ze nog helemaal niet klaar met de regenten. Het dagboek van Willem de Clercq, directeur van de Nederlandsche Handel-Maatschappij (NHM), bracht Lauret op het idee om de invloed van terugkerende regentenfamilies uit de koloniën op het Nederlandse bestuur te onderzoeken. Van NWO ontving ze een Rubiconbeurs voor haar onderzoek. Ze doet dat vanuit Londen, “omdat de geschiedschrijving over het koloniale tijdperk in Groot-Brittannië ver voorloopt op de Nederlandse.”
In Groot-Brittannië is een ‘cost of living crisis’ gaande, dus het prijzengeld komt goed van pas. Bovendien wil Lauret voor haar onderzoek graag naar de Bovenwindse Eilanden, Suriname en Indonesië reizen. Zo kan ze ook zelf aan den lijve ondervinden hoe de drukkende hitte voelt, die regenten omschrijven.
HAARLEMSE VOORDRACHT 21 MEI 2022 DOOR PROF. DR. C.K.W. (CARSTEN) DE DREU, HOOGLERAAR SOCIALE EN ORGANISATIEPSYCHOLOGIE AAN DE UNIVERSITEIT LEIDEN
Waarom vechten mensen?
Conflicten – van kleinschalige schermutselingen tot grootscheepse oorlogen – berokkenen moeilijk te overschatten psychische, sociale en economische schade. Tegelijkertijd zijn mensen bij uitstek in staat om samen te werken, voor elkaar te zorgen en elkaars belangen in het oog te houden. In deze voordracht stel ik de vraag waarom – en wanneer – mensen vechten. Vanuit een evolutionair, neurobiologisch en gedragseconomisch perspectief onderzoek ik hoe de historische relatie met ‘de ander,’ de onderlinge groepsdynamiek en persoonlijke afwegingen, mensen motiveert om samen te spannen en naburige groepen aan te vallen en te onderwerpen. De verwachting is dat antwoorden op de vraag waarom mensen vechten, kan helpen om te voorspellen waar en wanneer conflicten ontstaan en hoe de-escalatie bevorderd kan worden.
De voordracht van Prof. De Dreu verschijnt in de loop van de zomer in gedrukte vorm. De uitgave is dan verkrijgbaar via het secretariaat van de KHMW.
Sinds 1902 verzorgt een lid van de Hollandsche Maatschappij een voordracht bij de jaarvergadering in mei. Deze lezingen zijn uitgegeven sinds 1946. Van de voordrachten voor 1946 is een aantal opgenomen in de verslagen van de Algemene Vergaderingen, in de Archives Néerlandaises of in de Franse Programma’s. De eerste Haarlemse Voordracht, door H.A. Lorentz, is opgenomen in het gedenkboek t.g.v. het 150-jarig bestaan van de Hollandsche Maatschappij.
Voor een overzicht van alle Haarlemse Voordrachten en voor andere publicaties van de KHMW, zie: https://khmw.nl/publicaties/.
De Irispenning 2025 is op 16 oktober tijdens de Avond van Wetenschap & Maatschappij in de Pieterskerk in Leiden uitgereikt aan wetenschapsjournalisten Anna Gimbrère en Diederik Jekel.
Na afronding van hun studie natuurkunde zetten Gimbrère en Jekel zich al jarenlang met onvermoeibare inzet en aanstekelijk enthousiasme in om hun liefde voor wetenschappelijk onderzoek uit te dragen, via podcasts, sociale media en uiteenlopende televisieprogramma’s. De jury roemt hun vermogen om complexe onderwerpen begrijpelijk en boeiend te maken voor een breed publiek, en in het bijzonder hun succes in het bereiken van jongeren.
Irispenning voor Excellente Wetenschapscommunicatie wordt jaarlijks toegekend aan personen of organisaties die zich op bijzondere en langdurige wijze inzetten voor de communicatie van wetenschap en techniek. De prijs bestaat uit een gouden penning en een geldbedrag van € 10.000, beschikbaar gesteld door de KHMW.
Meer weten? Lees dan de handelseditie van het bekroonde proefschrift uitgegeven bij Prometheus. 
