Prijswinnaars VWO: Koen van Griensven en Frederique Kerstens, van het Atheneum College Hageveld, met het werkstuk 'De nanostructuur van de Morpho menelaus. Het natuurkundige mechanisme achter de blauwe kleur’
Prijswinnaar HAVO: Tessa van den Haak, van het Kaj Munk College, met het werkstuk ‘De oorzaak van autisme in een nieuw licht: wat is het verband tussen de darmen en de hersenen bij autisme?’
Eervolle vermelding VWO: Mees van der Meiden, van het Mendelcollege, met het werkstuk ‘How does the prolific cinematic of Iran coexist with its turbulent political climate?’
De prijswinnaars werden op vrijdagmiddag 14 april in het Hodshon huis bekend gemaakt door Prof. dr. Louise Gunning-Schepers, voorzitter KHMW en jurylid Dr. Jan Spoelder.
Bij de prijsuitreiking hielden Prof. dr. Iris Sommer, hoogleraar psychiatrie en neurowetenschapper & Toon Scheurink MD, PhD-student Neuroscience van het UMC Groningen een lezing over het belang van gezond eten en hoe voeding via darmflora van invloed is op hersencellen: Hersencellen communiceren met elkaar via boodschapperstoffen. Die boodschapperstoffen worden gemaakt uit aminozuren in de voeding. De darm en de darmflora spelen dan ook een grote rol in de aanvoer van boodschapperstoffen. Maar de rol van darmflora is nog veel groter. Ze breken bijvoorbeeld ook medicatie af, die bestemd is voor de hersenen.
Om het geleerde in praktijk te brengen kregen alle genomineerde leerlingen na afloop het boek van Iris Sommers "Voed je brein. Gezond eten en drinken voor je hersenen".
Hieronder is het drukbezochte Wim Drees Seminar “Ambities in overvloed, maar grenzen aan beleid – Zit de overheid op slot?” na te kijken, dat op 4 april werd gehouden aan de Universiteit Leiden Locatie Wijnhaven. Ook is er een schriftelijk verslag en zijn de slides van Bas ter Weel in te zien. (NB. in de opname ontbreekt jammer genoeg het laatste stukje van het debat omdat de opnametijd werd overschreden)
Opening en welkom door Prof. dr. L.J. (Louise) Gunning-Schepers, voorzitter KHMW. Moderator Prof. dr. A.H.G. (Alexander) Rinnooy Kan, universiteitshoogleraar economie en bedrijfskunde Universiteit van Amsterdam. Inleidingen door: Prof. dr. L.H. (Lex) Hoogduin, hoogleraar economie Rijksuniversiteit Groningen, Prof. dr. B.J. (Bas) ter Weel, algemeen directeur SEO Economisch Onderzoek, hoogleraar economie Universiteit van Amsterdam, kroonlid SER en Drs. H. (Henk) Nijboer, Tweede Kamerlid PvdA, woordvoerder Financiën, Wonen en Gaswinning.
De roep om overheidsingrijpen wordt steeds luider vanwege knelpunten op de arbeids- en woningmarkt, de stikstof- en energiecrisis, geopolitieke spanningen, migratiestromen en marktfalen. Maar is de overheid wel in staat haar taken effectief uit te voeren? De nodige aanpassingen stuiten op de huidige starre systemen binnen de overheid, waardoor de economie en samenleving te lang blijven hangen in de oude situatie. Burgers en bedrijven zien dit en verliezen hun vertrouwen in het probleemoplossend vermogen van de overheid. Wat kan de overheid wel doen binnen de starre systemen? Wat kunnen burgers en bedrijven oppakken? Er is geen eenvoudige oplossing voor de uitdagingen waarmee de samenleving wordt geconfronteerd. Er zijn ambities in overvloed, maar onbehagen over het huidige overheidsbeleid. Overheidsingrijpen gaat veelal gepaard met veel geld, zonder dat evident is dat het probleem (alleen) daarmee opgelost kan worden. Ook de uitvoerbaarheid van overheidsbeleid is pijnlijk tegen grenzen aangelopen (Toeslagen). En wanneer de overheid vanwege de uitvoerbaarheid kiest voor een wat generiekere of ruwe benadering stelt de rechter hier grenzen (Kerstarrest box 3, Urgenda, streep door nareismaatregel). Zit de overheid op slot? Zou er meer ruimte moeten worden geboden aan bedrijven en het maatschappelijk middenveld om de problemen van deze tijd het hoofd te bieden?
De Nederlandse Prijs voor ICT-onderzoek 2023 is toegekend aan Dr. Cristiano Giuffrida, universitair hoofddocent bij de Systems and Network Security Group van de Vrije Universiteit Amsterdam. Giuffrida ontvangt de prijs voor zijn uitzonderlijke prestaties op het gebied van onderzoek naar (oplossingen voor) kwetsbaarheden in computersystemen in het algemeen en zijn belangrijke wetenschappelijke doorbraak op het gebied van hardware kwetsbaarheden in het bijzonder. Aan de prijs is een geldbedrag van € 50.000 verbonden, dat vrij ingezet mag worden door de winnaar ter versterking van zijn onderzoek.
De prijs wordt aan Giufridda uitgereikt bij ICT.OPEN op 20 april 2023 in de Jaarbeurs in Utrecht.
Van wie zijn ‘onze’ museumstukken? De afgelopen jaren heeft de vraag naar het eigendom van museale voorwerpen een steeds wijdere betekenis gekregen. Wat begon als een beweging voor teruggave van door de nazi's gestolen kunst aan nabestaanden van Joodse slachtoffers, gaat inmiddels ook over de Parthenon sculptures en objecten die in een koloniale context zijn verkregen. Ook voor legaal gekochte objecten moet herkomstonderzoek worden gedaan. Deze ontwikkelingen illustreren dat er tegenwoordig vraagtekens worden geplaatst bij de manier waarmee collecties zijn opgebouwd. Wat betekent dit voor de verschillende musea en hoe gaan zij met deze ingewikkelde kwesties om? Genoeg perspectieven van waaruit deze vraag bekeken kan worden.
MODERATOR
Prof. dr. L.J. (Louise) Gunning-Schepers, voorzitter KHMW
SPREKERS
Prof. dr. F.P.I.M. (Frank) van Vree, gasthoogleraar Willem Alexander leerstoel Universiteit Luik, emeritus-hoogleraar geschiedenis van oorlog, conflict en herinnering Universiteit van Amsterdam, oud-directeur NIODKoloniaal erfgoed en herkomstonderzoek In 2019 begon het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies in samenwerking met het Rijksmuseum Amsterdam en het Nationaal Museum van Wereldculturen (NMVW) een pilotproject over herkomstonderzoek naar objecten verworven in een koloniale context. Het project werd gesubsidieerd door het ministerie van OCW en paste in het nieuwe beleid dat de regering op dit punt ontwikkelde en inmiddels heeft geleid tot een commissie die adviseert in teruggavekwesties. In het pilotproject (PPROCE) ging het niet alleen om mogelijke methoden en moeilijkheden bij herkomstonderzoek, maar ook over hoe er zinvol kan worden samengewerkt met de landen van herkomst. Het rapport werd in maart 2022 afgerond.
Dr. E.E.S. (Emilie) Gordenker, algemeen directeur Van Gogh Museum, oud-directeur Stichting Koninklijk Kabinet van Schilderijen Mauritshuis
Herkomstonderzoek in het Van Gogh Museum en het Mauritshuis Steeds meer nieuwe gegevens over de herkomst van werken in de periode 1933-1945 worden ontdekt. En dat leidt vaak tot moeilijke keuzes, maar soms ook kansen. Emilie Gordenker vertelt meer aan de hand van een aantal voorbeelden en vanuit het perspectief van een museumdirecteur.
Drs. W. (Wim) Weijland, directeur-bestuurder Rijksmuseum van Oudheden
Herkomst van cameeën: hoe rekkelijk of/en precies kun je zijn? Het Rijksmuseum van Oudheden kocht in 2022, na drie jaar onderzoek, ’s werelds grootste verzameling cameeën in privébezit. De individuele herkomstgeschiedenis van een fors aantal van de 444 gesneden stenen is verre van waterdicht. Wim Weijland licht aan de hand van juridische en ethische aspecten toe waarom er tot koop is overgegaan.
De kwaliteit van de Nederlandse wetenschap is nog altijd goed en het aantal wetenschappers aan instellingen voor hoger onderwijs en onderzoek nam de afgelopen jaren fors toe. Maar veranderingen die moeten helpen om de wetenschap aantrekkelijk te houden en de talenten van medewerkers breder te ontwikkelen, komen slechts langzaam van de grond. Dat blijkt uit de Balans van de wetenschap die het Rathenau Instituut op 15 augustus 2024 heeft gepubliceerd.
De 
