donderdag, april 2, 2026 | Headlines
De KHMW kent de Langerhuizen Oeuvreprijs 2026 toe aan professor Joost-Pieter Katoen en de Langerhuizen Bate 2026 aan Ayushi Rastogi. In hun onderzoek richten zij zich op twee urgente vragen rond kunstmatige intelligentie: hoe houden we software betrouwbaar, en hoe zorgen we dat AI inclusief blijft?
Joost-Pieter Katoen ontvangt KHMW Langerhuizen Oeuvreprijs 2026
Joost-Pieter Katoen | Foto: Foto Agentur Ruhr
De KHMW Langerhuizen Oeuvreprijs 2026 is toegekend aan prof. dr. Ir. dr. h.c. Joost-Pieter Katoen (EngD), hoogleraar Informatica met specialisatie Softwaremodellering en -verificatie aan de Rheinisch-Westfälische Technische Hochschule Aachen en deeltijdhoogleraar Formele Methoden en Tools aan de Universiteit Twente.
Professor Katoen is een zeer succesvol wetenschapper die actief is in onderzoek en onderwijs op het gebied van formele verificatie en probabilistisch programmeren. Met wiskundige precisie ontwikkelt hij tool ondersteunde technieken om de betrouwbaarheid van complexe geautomatiseerde systemen te analyseren en te verbeteren. Hij geniet brede internationale erkenning voor zijn fundamentele bijdragen aan deze vakgebieden, wat niet alleen blijkt uit het grote aantal citaties van zijn werk, maar ook uit een eredoctoraat van de Universiteit van Aalborg, onderscheidingen, lidmaatschappen van verschillende wetenschappelijke academies en uitnodigingen als keynote speaker op de belangrijkste conferenties binnen het vakgebied.
Naast zijn sterke academische bijdragen heeft hij ook succesvol samengewerkt met diverse industriële partners, zoals Ford, BMW, Siemens en de European Space Agency (ESA). Deze samenwerkingen hebben geleid tot de ontwikkeling van tools die inmiddels in de dagelijkse praktijk van deze organisaties worden gebruikt. Professor Katoen heeft zich bovendien steeds ingezet voor de versterking van de wetenschappelijke gemeenschap, onder meer door deelname aan talrijke commissies en in het bijzonder door zijn voorzitterschap van de stuurgroep van ETAPS (een van de belangrijkste conferenties op het gebied van formele methoden). In die rol speelde hij een belangrijke rol bij de invoering van een gold open access-publicatiebeleid voor ETAPS, een model dat inmiddels door meerdere andere conferenties is overgenomen. Hij is lid van het college van bestuur van de RWTH Aachen.
De technieken die Katoen en zijn onderzoeksgroep ontwikkelen maken het mogelijk fouten in software op te sporen voordat die ernstige of zelfs catastrofale gevolgen kunnen hebben. Zulke verificatiemethoden zijn essentieel voor toepassingen waarin betrouwbaarheid cruciaal is, zoals in satellieten, spoorwegsystemen, autonome voertuigen en waterkeringen.
De snelle opkomst van kunstmatige intelligentie onderstreept volgens Katoen het groeiende belang van zijn vakgebied. Steeds vaker wordt software (deels) gegenereerd met behulp van AI-systemen. Juist dan is het noodzakelijk om te kunnen aantonen dat zulke programma’s daadwerkelijk doen wat ze moeten doen en veilig functioneren in kritische toepassingen.
Katoen benadrukt daarnaast het belang van samenwerking binnen onderzoeksteams en met internationale partners. ‘Het succes van onderzoek hangt niet alleen af van wetenschappers, maar van iedereen die eraan bijdraagt. Het is belangrijk om je waardering te laten blijken.’
Joost-Pieter Katoen, winnaar KHMW Langerhuizen Oeuvreprijs 2026: “Laat je waardering blijken”
Katoen ontvangt de KHMW Langerhuizen Oeuvreprijs voor zijn fundamentele en internationaal toonaangevende bijdragen aan stochastische verificatiemethoden voor complexe softwaresystemen, zijn grote invloed op de ontwikkeling van het vakgebied en de brede praktische toepasbaarheid van zijn onderzoek.
De KHMW Langerhuizen Oeuvreprijs wordt sinds 2020 jaarlijks uitgereikt als eerbetoon aan een wetenschapper die zich verdienstelijk heeft gemaakt op het gebied van de natuurwetenschappen. De prijs wordt ieder jaar aan een ander vakgebied toegekend. In 2026 zijn informatica en wiskunde aan de beurt. Aan de KHMW Langerhuizen Oeuvreprijs is een geldbedrag van € 25.000 verbonden.
Ayushi Rastogi ontvangt KHMW Langerhuizen Bate 2026
Ayushi Rastogi | Foto: Bram Saeys
De KHMW Langerhuizen Bate 2026 is toegekend aan dr. Ayushi Rastogi, universitair hoofddocent Informatica en Programmatuurontwikkeling aan de Rijksuniversiteit Groningen, voor een onderzoeksproject over de invloed van kunstmatige intelligentie op het werk van softwareprofessionals met een beperking. Haar onderzoek richt zich op de vraag of AI bestaande ongelijkheden verkleint of juist versterkt. Door grootschalige ontwikkelactiviteiten op platforms als GitHub te analyseren, onderzoekt zij hoe AI-hulpmiddelen de productiviteit, werkwijzen en kansen van deze groep beïnvloeden. De resultaten moeten bijdragen aan beter onderbouwde keuzes bij de ontwikkeling van inclusieve AI-systemen. Zoals Rastogi benadrukt: ‘AI moet kansen creëren voor iedereen, niet alleen voor de meerderheid.’De KHMW Langerhuizen Bate is een onderzoeksstimulus voor wetenschappers op het gebied van de natuurwetenschappen die aan het begin van hun loopbaan staan. De prijs wordt ieder jaar aan een ander vakgebied toegekend. In 2026 zijn informatica en wiskunde aan de beurt. Aan de KHMW Langerhuizen Bate is een geldbedrag van € 25.000 verbonden.
Ayushi Rastogi: “AI moet kansen creëren voor iedereen, niet alleen voor de meerderheid”
KHMW
De KHMW Langerhuizen Oeuvreprijs en de KHMW Langerhuizen Bate worden toegekend door de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen (KHMW). De KHMW, opgericht in 1752, is het oudste wetenschappelijk genootschap van Nederland.
De prijsuitreiking vindt plaats op maandag 29 juni 2026 in het Hodshonhuis, zetel van de KHMW in Haarlem. Op deze dag worden ook de KHMW Van der Aa Oeuvreprijs, de KHMW Proefschriftprijs Maatschappijwetenschappen, de KHMW Keetje Hodshon Proefschriftprijs, de KHMW Martinus van Marum Proefschriftprijs, de KHMW Proefschriftprijs Interdisciplinariteit en de KHMW Treub Bate uitgereikt.
Prijsuitreiking – Van der Aa Oeuvreprijs, Langerhuizen Oeuvreprijs en Bate, Treub Bate, Proefschriftprijs Interdisciplinariteit, Proefschriftprijs Maatschappijwetenschappen, Keetje Hodshon Proefschriftprijs, Martinus van Marum Proefschriftprijs
dinsdag, mei 20, 2025 | Headlines
Op zaterdag 17 mei 2025 vond in het Hodshonhuis de Algemene Vergadering van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij plaats. Na het huishoudelijk deel hield Nobelprijswinnaar Guido Imbens, speciaal overgekomen uit de VS, de Haarlemse Voordracht. 's Avonds konden alle aanwezigen weer aanschuiven voor het traditionele aspergediner.
Hieronder vindt u een selectie uit de foto's, gemaakt door fotografe Anja Robertus.
Klik hier om naar het jaarverslag 2024 te gaan.
Klik hier voor de nieuwe video over het werk van de KHMW.
Op zondag 18 mei 2025, de dag na de Algemene Vergadering, hield Guido Imbens ook nog een lezing voor gevorderde studenten en oud-deelnemers van De Nationale Denktank. Een fotoverslag van deze bijzondere ontmoeting tussen de Nobelprijslaureaat en talentvolle jongeren vindt u hier.
vrijdag, juli 5, 2024 | Headlines
Initiatieven die het onderling vertrouwen in de samenleving versterken kunnen aangemeld worden voor de Brouwer Vertrouwensprijs. Naast de hoofdprijs van 100.000 euro is er nu ook een tweede prijs van 50.000 euro. Dus doe mee en meld uw initiatief aan vóór 30 september. Doen, hoor!
MEER INFORMATIE
maandag, juni 3, 2024 | Headlines
Op zaterdag 25 mei vond in het Hodshonhuis de jaarvergadering voor leden van de KHMW plaats. Tijdens deze bijeenkomst werd afscheid genomen van drie bestuursleden: prof. dr. L.J. (Louise) Gunning-Schepers, voorzitter, mr. R.J. (Rutger) graaf Schimmelpenninck, penningmeester, en jhr. mr. A.A. (Albert) Röell. Drs. A.P.H.M. (Linda) Hovius MBA werd tot voorzitter benoemd en D.F. (Didier) Maclaine Pont MBA tot penningmeester. Daarnaast traden prof. dr. G.T.M. (Geert) ten Dam en mr. drs. P.P.M. (Paul) Nielen toe tot het bestuur. De Haarlemse Voordracht werd verzorgd door prof. dr. W.B. (Wim) Drees. Traditiegetrouw werd de dag afgesloten met een aspergemaaltijd.
Onthulling van het portret van Louise Gunning-Schepers. Schilderes: Annelies Hoek. Louise Gunning was de eerste vrouwelijke voorzitter van de KHMW.
Linda Hovius wordt tot voorzitter benoemd.
Didier Maclaine Pont, de nieuwe penningmeester van de KHMW.
Geert ten Dam (uiterst rechts) wordt voorgesteld als nieuw bestuurslid.
Het nieuwe bestuurslid Paul Nielen (rechts) met secretariaatsmedewerkers Édith van Leerdam en Rob Pol.
Twee kersverse ereleden.
Het oude en het nieuwe bestuur bijeen. Uiterst rechts: secretaris-directeur Saskia van Manen.
De KHMW telt nu vier ereleden: ir. M.C. (Maarten) van Veen, mr. R.J. (Rutger) Schimmelpenninck, prof. dr. L.J. (Louise) Gunning-Schepers en prof. dr. A.H.G. (Alexander) Rinnooy Kan.
Haarlemse Voordracht door prof. Wim B. Drees.
Klik hier voor de tekst van de Haarlemse Voordracht door prof. dr. W.B. (Wim) Drees.
Foto's: Stephanie Driessen
maandag, juni 3, 2024 | Headlines
Op 28 mei vonden er in het Hodshonhuis, de zetel van de KHMW in Haarlem, maar liefst twee feestelijke bijeenkomsten plaats. 's Ochtends werden om te beginnen de KHMW Langerhuizen Bate en de KHMW Langerhuizen Oeuvreprijs uitgereikt. Beide prijzen waren dit jaar bestemd voor wetenschappers die zich bezighouden met de filosofie en geschiedenis van de natuurwetenschappen. De Langerhuizen Bate ging naar wetenschapshistoricus dr. Robert-Jan Wille. De Langerhuizen Oeuvreprijs kende twee laureaten: prof. dr. Dennis Dieks en prof. dr. Floris Cohen. Alle prijswinnaars zijn (oud-) medewerkers van de Universiteit Utrecht.
KHMW Langerhuizen Bate
De Langerhuizen Bate is een jaarlijkse onderzoeksbate ter bevordering van natuurwetenschappelijk onderzoek. Dr. Robert-Jan Wille ontvangt de Langerhuizen Bate voor zijn onderzoek naar de wetenschappelijke belangstelling voor de mesosfeer tegen de achtergrond van de Koude Oorlog. Aan de Langerhuizen Bate is een bedrag van 25.000 euro verbonden. Het geld van deze prijs stelt Wille onder meer in staat archiefonderzoek te gaan doen in Zweden en in Alaska, en de Europese raketbasis in het Zweedse Kiruna en de Noorse raketbasis op het eiland Andøya te bezoeken.
De jury bestond uit prof. dr. Karin Bijsterveld, hoogleraar wetenschap technologie en cultuur aan de Universiteit Maastricht, en prof. dr. Theo Kuipers, emeritus-hoogleraar wetenschapsfilosofie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Prof. Kuipers was tijdens de prijsuitreiking persoonlijk aanwezig om de laudatio voor te lezen. Volgens de jury is Willes onderzoek 'origineel, spannend en interdisciplinair'. 'Willes internationale ervaring en zijn eerdere boeken bieden vertrouwen in een goede afloop. Het voorstel is heel toegankelijk geformuleerd, en het archiefonderzoeksplan is gedetailleerd en adequaat. De jury verwacht dat het onderzoek, ook gezien de actualiteit van de klimaatproblematiek, een groot publiek zal aanspreken', aldus het juryrapport.
Lees hier de tekst van het juryrapport van de Langerhuizen Bate 2024.
Lees hier een interview met dr. Robert-Jan Wille, de laureaat.
Jurylid Theo Kuipers feliciteert Robert-Jan Wille.
V.l.n.r.: Ad IJzerman (wetenschappelijk secretaris natuur- en medische wetenschappen KHMW), Robert-Jan Wille (laureaat), Linda Hovius (voorzitter KHMW) en Theo Kuipers (jurylid)
KHMW Langerhuizen Oeuvreprijs
De KHMW Langerhuizen Oeuvreprijs wordt jaarlijks uitgereikt als eerbetoon aan een wetenschapper die zich verdienstelijk heeft gemaakt op het gebied van de natuurwetenschappen. In 2024 stonden de geschiedenis en filosofie van de natuurwetenschappen centraal. Evenals in voorgaande jaren waarin de prijs is uitgereikt, had de jury in eerste instantie de intentie één persoon als prijswinnaar te selecteren. Dat bleek echter met dit tweetal heel lastig, omdat ze met hun onderzoek beiden baanbrekende bijdragen hebben geleverd. Daarom werd besloten de prijs ex aequo toe te kennen. Professor Dennis Dieks vertegenwoordigt (vooral) de filosofie en professor Cohen (vooral) de geschiedenis van de natuurwetenschappen; ze zijn dus gelijkwaardig in twee verschillende disciplines.
De jury van de Langerhuizen Oeuvreprijs 2024 bestond uit prof. dr. Johan van Benthem, emeritus-universiteitshoogleraar logica aan de Universiteit van Amsterdam, prof. dr. Lodi Nauta, hoogleraar geschiedenis van de filosofie aan de Rijksuniversiteit Groningen, en prof. dr. ir. Peter-Paul Verbeek, rector-magnificus en hoogleraar filosofie en ethiek van wetenschap en technologie in een veranderende wereld aan de Universiteit van Amsterdam.
Lees hier de tekst van het juryrapport van de Langerhuizen Oeuvreprijs 2024.
Lees hier een interview met prof. dr. Dennis Dieks, laureaat.
Lees hier een interview met prof. dr. Floris Cohen, laureaat.
De twee laureaten van de Langerhuizen Oeuvreprijs 2024: Floris Cohen (links) en Dennis Dieks (rechts)
Dennis Dieks vertelt over zijn bekroonde oeuvre.
Dankwoord Floris Cohen
V.l.n.r. Ad IJzerman (wetenschappelijk secretaris), Theo Kuipers (jurylid Langerhuizen Bate), Robert-Jan Wille (laureaat Langerhuizen Bate), Linda Hovius (voorzitter KHMW), Dennis Dieks en Floris Cohen (laureaten Langerhuizen Oeuvreprijs), Wim Drees (wetenschappelijk secretaris KHMW), Marjan Scharloo (juryvoorzitter Langerhuizen Oeuvreprijs)
Klik hier om naar het verslag over het middagprogramma te gaan: de uitreiking van de Van der Aa Oeuvreprijs, de Van der Knaap Proefschriftprijs en de Proefschriftprijs Interdisciplinariteit.
Foto's: Anja Robertus
