Het verhaal achter een vissenboek. 
Gevonden in de KHMW-bibliotheek en geschreven in 1754 door de Leidse wetenschapper Laurens Gronovius
Door Frits Berends, emeritus-hoogleraar theoretische natuurkunde Universiteit Leiden, en lid van de archiefcommissie van de KHMW
KHMW, 2024
Het verhaal achter een vissenboek
Dit verhaal begint met de vondst van een boek over vissen, geschreven in het midden van de 18e eeuw. Afgezien van een enkele expert zal niemand het boek kennen. Om er toch iets over te weten, is onderzoek nodig. Dat leidt tot een speurtocht met verrassende resultaten. Met enige fantasie is die ontdekkingsreis te vergelijken met het gedrag van vissen. Vissen zwemmen in water, waarheen het maar stroomt. De start is bij de bron. Onvoorspelbaar is de weg waarlangs het water en de vissen gaan. Zo is het ook met dit verhaal. De bron is hier een bibliotheek die jarenlang niet gebruikt en gecatalogiseerd is. Daar is het vissenboek gevonden. Met als auteur Laurens Gronovius. Waarom kiest hij dat onderwerp en hoe komt het boek in die bibliotheek? Het verhaal dat daaruit ontspringt, biedt een scala van onverwachte impressies: de Verlichting, verzamelingen, genootschappen, groeiende natuurwetenschap en het wel en wee van een welgestelde familie. Zo’n reis kent vluchtige en indringende impressies, afhankelijk van wat de speurtocht oplevert.
