Alice Zurru is de winnares van de tweede prijs van de KHMW Jong Talent Afstudeerprijzen voor Wiskunde. Ze komt uit Italië. Na haar bachelorstudie Mathematics for Engineering aan het Politecnico di Torino koos ze ervoor haar studie voort te zetten in Nederland, aan de Technische Universiteit Delft.
‘Ik wilde graag internationale ervaring opdoen’, vertelt ze, ‘omdat ik denk dat dat je leven kan verrijken.’ Wat haar aantrok in Nederland, is dat het onderwijs hier, vergeleken met Italië, meer praktijkgericht is. ‘Een theoretische en een toegepaste benadering hebben allebei hun waarde. Maar ik was meer geïnteresseerd in de toepassing.’
Van het studentenleven in Delft heeft ze genoten. ‘Het is een kleine stad en je komt overal studenten tegen. Het is ook een heel internationale gemeenschap en er worden veel activiteiten georganiseerd. Daardoor is het makkelijk om vrienden te maken.’ De taal is nog wel een beetje een obstakel, zodat ze weinig contact met Nederlanders heeft. Maar ze heeft zich voorgenomen volgend jaar aan haar Nederlands te gaan werken.
Het Nederlandse onderwijs heeft haar niet teleurgesteld. Als deel van haar mastersopleiding Applied Mathematics heeft ze twee keer stagegelopen: eerst bij Sioux Technologies in Eindhoven en daarna TNO in Amsterdam. Bij TNO hield ze zich bezig met wat ook het onderwerp van haar scriptie zou worden: het ontwikkelen van optimalisatiemodellen voor de planning van energiesystemen onder onzekerheid door middel van stochastische optimalisatie.
‘Bij hernieuwbare energie spelen allerlei onzekerheden een rol,’ legt ze uit. ‘We hebben een model ontwikkeld op basis van stochastische programmering. Daarmee kunnen we verschillende scenario’s meenemen, bijvoorbeeld voor de vraag naar energie en voor hoeveel zon en wind er beschikbaar is. Door meerdere toekomstscenario’s mee te nemen, hebben we een stevigere basis om beslissingen te nemen.’
Een wiskundige basis kan essentieel zijn voor maatschappelijke processen zoals de energietransitie, denkt ze. ‘Wiskunde kan houvast geven bij onzekere keuzes; wiskundige modellen helpen om die onzekerheid te verkleinen.’
Tijdens haar onderzoek had ze ook te maken met tegenslagen. ‘Ik had gehoord dat er twee methoden waren die we konden gebruiken en vergelijken. Na een paar simulaties realiseerde ik me dat de uitkomsten niet waren wat we verwachtten. Mijn scriptiebegeleider liet me inzien dat dat helemaal geen ramp was. We doen immers onderzoek om dingen beter te gaan begrijpen. Dus ben ik helemaal opnieuw begonnen, stap voor stap. En toen begrepen we hoe het zat.’
Deze aanvankelijke tegenslag heeft haar niet afgeschrikt. ‘Toen ik met mijn scriptie begon, wist ik nog niet of ik in de wetenschap verder wilde, of in het bedrijfsleven. Deze scriptie heeft me geïnspireerd om verder te studeren.’
Alice is onlangs gestart met een versneld promotietraject: drie jaar in plaats van vier jaar, omdat haar promotieonderzoek voortbouwt op het onderzoek voor haar scriptie. In haar promotieonderzoek gaat ze verder met stochastische programmering. Ze richt zich op het opschalen van de resultaten, zodat die ook toepasbaar zijn op realistische energiesystemen.
‘Ik vind het heel belangrijk dat ik werk doe dat me vanuit wiskundig oogpunt uitdaagt, maar waarmee ik tegelijkertijd bijdraag aan iets dat groter is dan ikzelf.’
Alice is ambassadeur voor Women in Science, een samenwerkingsverband tussen tien Europese universiteiten dat zich inzet voor vrouwen in de exacte vakken. ‘Het is belangrijk om te laten zien dat vrouwen succesvol kunnen zijn in de exacte vakken. Dat er achter elke Alan Turing een Ada Lovelace staat.’
Zelf heeft Alice tijdens haar studie weinig weerstand ondervonden – maar toch… ‘In mijn eerste jaar was 80 of 90 procent van de studenten man. Met zo weinig meiden is lastig om vriendinnen te maken.’
De sfeer onder de studenten maakte haar ook onzeker. ‘Als ik zo’n jongen hoorde zeggen dat het allemaal hartstikke makkelijk was, dan dacht ik: nou, zo makkelijk vind ik het niet. Jongens hebben geleerd om dapper te zijn, terwijl meisjes juist leren om heel precies en perfectionistisch te zijn. De manier waarop we opgevoed zijn, heeft invloed op het zelfvertrouwen van vrouwen.’
Als ambassadeur van Women in Science wil Alice laten zien dat je geen genie hoeft te zijn om te slagen in de exacte vakken. Ze vindt zichzelf juist heel gewoon. ‘Vrouwen moeten denken: als zíj het kan, kan ik het ook.’