John Collins: “Wetenschappers zijn veerkrachtig”

John Collins: “Wetenschappers zijn veerkrachtig”

maandag, november 17, 2025 | Interviews

Engelse vertaling

John Collins, winnaar van de KHMW Jong Talent Afstudeerprijs voor Life Sciences, brengt een bijzondere mix van business, biotech, engineering en ruimteonderzoek mee. De jonge Canadees wil de zware industrie verduurzamen, nieuwe wetenschappelijke inzichten ontgrendelen en grenzen verleggen – in het lab én daarbuiten.

Je hebt een indrukwekkend cv. Wanneer besloot je je echt op de wetenschap te richten?
Ik begon met een bachelor in bedrijfskunde. Op een gegeven moment besefte ik dat ik een bedrijf wilde starten, omdat ik dacht dat dat de beste manier was om een verschil te maken in de wereld. Maar ik stuitte op een grens – je kunt dat niet echt effectief doen als je alleen een economische achtergrond hebt.
Toen ik bedrijfskunde studeerde, wilde ik eigenlijk arts worden. Maar die weg voelde te beperkend – je zit vast aan ziekenhuissystemen en protocollen. Startups daarentegen zijn open-ended. Daar kun je vaardigheden uit business, engineering en wetenschap combineren. Ik heb er bewust naar gestreefd om over al deze disciplines te kunnen communiceren. Als dat me een bepaald terrein niet lukt, weet ik dat ik daar meer over moet leren.

Vind je dat de academische wereld deze interdisciplinaire aanpak inmiddels voldoende aanvaard heeft, of zitten sommige mensen nog vast in traditionele disciplines?
We maken vooruitgang. Anders dan twintig jaar geleden betreden steeds meer mensen de academische wereld tegenwoordig zonder de intentie om er voor altijd te blijven hangen.
Samenwerking tussen disciplines is essentieel – veel AI-doorbraken zijn bijvoorbeeld geïnspireerd door de menselijke biologie. Tegelijkertijd blijft diepgaande expertise noodzakelijk. Fundamenteel onderzoek zonder directe toepassing leidt vaak tot ontdekkingen die de toekomst vormgeven. Beide benaderingen zijn belangrijk, en ik ben blij dat we deze richting op gaan.
Mijn doel is om ongeveer 80% vaardig te zijn in veel gebieden, in plaats van 99% in één. Ik wil specialisten kunnen aansturen en hun manier van denken begrijpen.

Wat is je uiteindelijke doel?
Ik maak me zorgen over de impact van de zware industrie op het klimaat en ecosystemen. Ik zie een bedrijf voor me dat de CO2-uitstoot van de zware industrie kan verlagen én de gezondheid van mens en planeet kan verbeteren. Ik beschouw de aarde als een gesloten ecosysteem – als een soort ruimtecapsule – waarin we bewust moeten omgaan met koolstofdioxide, zuurstof en afval.

Je groeide op in Canada. Wat bracht je naar Nederland?
Ik zeg graag dat ik voor de liefde kwam – mijn partner studeerde aan de Universiteit Utrecht. Maar professioneel gezien was de opleiding die ik hier kon doen perfect: interdisciplinair, met zowel computationeel werk als labwerk. Nederlandse masterprogramma’s zijn uniek. Ze bieden een combinatie van colleges en praktische onderzoekservaring die je in Canada niet tegenkomt.
Dankzij de Vrije Universiteit en de Universiteit van Amsterdam kon ik een gezamenlijke master volgen aan beide universiteiten. De VU regelde het grootste deel van de administratie, maar ik profiteerde van beide campussen – met docenten in systeembiologie en mariene microbiologie en met uiteenlopende perspectieven.
En natuurlijk is Nederland een prachtig land.

Waar ging je onderzoek over?
We onderzochten microben die op plastics in de oceaan leven, op verschillende soorten plastic en over langere tijd. Met computationele technieken volgden we hoe deze microbiële gemeenschappen zich ontwikkelden. Interessant genoeg zagen we dat microben op biologisch afbreekbare plastics relaties vormen die mogelijk bijdragen aan hun afbraak – relaties die we niet zien bij fossiele plastics. We bereiden nu een publicatie over dit onderzoek voor.

Je liep stage bij de European Space Agency, waar je werkte aan microben die bioplastics afbreken in de ruimte. Hoe was dat?
Fantastisch. Het ESA is een geweldig instituut. In mijn werk hield ik me bezig met materialen op aarde en hun tegenhangers in de ruimte. De omgeving, de mensen, de wetenschap – alles was inspirerend.

Je hebt de Kilimanjaro beklommen, een halve Ironman gedaan en vier marathons gelopen. Beïnvloedt die mindset je onderzoek?
Zeker. Deze uitdagingen leerden me doorzettingsvermogen. Als je 35 kilometer in een marathon zit of zes dagen onderweg bent op de Kilimanjaro, leer je niet op te geven – ook niet als het zwaar wordt. Die mentaliteit neem ik mee in mijn onderzoek. Wetenschappers zijn veerkrachtig, en dat probeer ik ook te zijn.

Je onderzoek veranderde je oorspronkelijke hypothese over plasticafbrekende microben. Hoe voelde dat?
Verrassend en nederigstemmend. Ik verwachtte dat de afbrekende microben het ecosysteem zouden domineren omdat zij een unieke voedselbron hadden, maar ze bleken juist secundaire spelers. De meeste initiële hypothesen blijken niet te kloppen – en dat is een belangrijke les voor jonge wetenschappers.

Moeten wetenschappers opener zijn over ‘negatieve’ resultaten?
Absoluut. Publicaties lijken vaak perfect, maar zijn gebouwd op jaren van mislukte experimenten. Het delen van mislukkingen – wat niet werkte en waarom je bijstuurde – zou veel inzicht geven in hoe wetenschap werkelijk werkt.

Collega’s beschrijven je als gedreven en nieuwsgierig. Hoe houd je dat vast?
Het zit in mijn natuur. Mijn ouders waren onderwijzers. Zij moedigden me altijd aan om vragen te stellen en op onderzoek uit te gaan. Ik zie de wereld nog steeds als iets waarvan ik veel kan leren.

Wil je nog iets toevoegen?
Voor mij is het cruciaal geweest om te netwerken en kansen actief op te zoeken. Zo kreeg ik de kans om stage te lopen bij het ESA doordat ik al maanden eerder contact had gezocht. Je kunt uitkomsten niet voorspellen, dus je kunt maar beter alles doen om de kansen in jouw voordeel te laten werken.

John Collins: “Scientists are resilient”

John Collins: “Scientists are resilient”

maandag, november 17, 2025 | Interviews

With a background spanning business, biotech, engineering and space research, John Collins, winner of the KHMW Young Talent Thesis Award: Life Sciences, is on a mission to rethink heavy industry, explore microbial mysteries and push boundaries—both in the lab and far beyond.

You have a very impressive CV, spanning business, engineering, science, and startups. When did you really decide to focus on science?
I originally did my bachelor's in business. At some point, I realized I wanted to start a company because I thought that was the best way to make a change in the world. But I reached a barrier—you can’t really do that effectively if you only have a business background.
When I did my business degree, I actually wanted to become a doctor. But I found the path too constraining—you’re limited by hospital systems and protocols. Startups, on the other hand, are open-ended. They allow you to combine skills across business, engineering, and science. I’ve consciously made an effort to be able to communicate across these disciplines. If I can’t, I know I need to learn more in that area.

Do you think academia is embracing this interdisciplinary approach now, or are some people still stuck in traditional disciplines?
We are improving. More people are entering academia with no intention of staying long-term, which is a shift from twenty years ago. Collaboration across disciplines is crucial—for example, many AI breakthroughs initially took inspiration from human biology.
At the same time, deep expertise is still necessary. Fundamental research without immediate application often leads to discoveries that shape the future. So both approaches are important, and I’m glad to see academia moving in this direction, especially since I focus more on applied research and interdisciplinary collaboration.
My goal is to be around 80% proficient in many areas rather than 99% in one. I lead specialists and rely on their expertise while understanding their thinking.

What is your ultimate objective?
I’m concerned about the impact of heavy industry on climate and ecosystems. I envision a company that can decarbonize heavy industry while improving human and planetary health. I think of Earth as a closed ecosystem—like a space capsule—where we need to manage resources such as carbon dioxide, oxygen, and waste deliberately.

You grew up in Canada. What brought you to the Netherlands for your master’s?
I like to say I came for love—my partner was studying at the University of Utrecht. But professionally, the program was perfect: cross-disciplinary, combining computational and wet-lab work. The Netherlands is unique in its master’s programs. They offer a combination of coursework and hands-on research experience that can be hard to find in Canada.
The Free University and the University of Amsterdam made it possible to do a joint master’s at both universities. The Free University handled most administration, but I benefited from both campuses—meeting professors in systems biology and marine microbiology and having exposure to multiple perspectives.
And, of course, the Netherlands is absolutely beautiful.

What was your research about?
We studied microbes living on plastics in the ocean, looking at different types of plastics and over time. Using computational techniques, we tracked how microbial communities developed. Interestingly, we found that microbes on biodegradable plastics form relationships that may contribute to their degradation—relationships not seen on fossil-based plastics. We’re currently preparing this research for publication.

 You did an internship at the European Space Agency on microbes breaking down bioplastics in space. That must have been exciting.
It was amazing. ESA ESTEC in Noordwijk is a fantastic facility. My work involved materials on Earth and their counterparts in space. The environment, the people, the science—all of it was inspiring.

 You’ve climbed Kilimanjaro, done a half-Ironman, and run four marathons. Does that mindset influence your research?
Definitely. These challenges taught me perseverance. When you’re 35 kilometers into a marathon or six days into a Kilimanjaro trek, you learn not to quit—even when it’s tough. That mindset carries over to research. Scientists are resilient, and I try to emulate that.

Your research changed your initial hypothesis about plastic-degrading microbes. How did that feel?
It was humbling. I expected the microbes to dominate the communities because they had a unique food source, but they were actually secondary players. Most initial hypotheses are wrong, and learning from that is crucial for young scientists.

Should scientists be more open about “negative” results?
Absolutely. Papers often appear perfect, but they’re built on years of failed experiments. Sharing failures—what didn’t work and how you pivoted—would teach more about the scientific process than just the results.

Colleagues describe you as driven and curious. How do you maintain that mindset?
It’s in my nature. Growing up with parents who were science teachers, I was always encouraged to ask questions and explore. I approach the world as something I’m still learning from.

Anything you’d like to add?
For me, networking and seeking out opportunities have been crucial. For instance, my ESA opportunity came from proactively reaching out months in advance. You can’t predict outcomes, so it’s best to stack the odds in your favor.