Locatie: KHMW, Hodshonhuis, Spaarne 17, Haarlem
Op zondagmiddag 12 april bezoekt de KHMW de tentoonstelling “Gevaarlijke boeken. 500 jaar wetenschap onder vuur” in het Teylers Museum in Haarlem. U kunt eerst in de aula van het Hodshonhuis luisteren naar drie lezingen. Daarna steken we het Spaarne over naar onze overburen: Teylers Museum.
Met inleidingen door dr. Eulàlia Gassó Miracle, conservator wetenschappelijke collecties Teylers Museum, Marjoleine Molenaar, BA, tentoonstellingsmaker en auteur van Verboden boeken, en prof. dr. Lisa Kuitert, hoogleraar boekwetenschap Universiteit van Amsterdam en wetenschappelijk lid van de KHMW.
Aanvang programma 14.45 uur. Toegankelijk voor leden, met introducé.
Gevaarlijke boeken. 500 jaar wetenschap onder vuur
In Teylers Museum is van 6 maart tot en met 30 augustus 2026 de tentoonstelling “Gevaarlijke boeken. 500 jaar wetenschap onder vuur” te zien.
Boeken kunnen de wereld veranderen. Ze bieden kennis en nieuwe ideeën, en verkennen de toekomst. Voor machthebbers kunnen boeken daardoor gevaarlijk zijn. Zij hebben geen behoefte aan nieuwe inzichten die verandering kunnen brengen.
In de tentoonstelling Gevaarlijke boeken ontdekt u wetenschappelijke boeken die ooit werden verboden door de Kerk, de Staat of beide. Deze machtige instituten voelden zich bedreigd door de kennis die erin stond: te uitdagend, te kritisch, te vernieuwend.
Tegenwoordig is vrijheid van informatie essentieel in een democratische samenleving. Maar hoe vrij is kennis vandaag de dag? Is wetenschappelijke censuur echt verleden tijd?
Gevaarlijke boeken toont meer dan twintig wetenschappelijke werken vanaf circa 1500 uit de bibliotheek van Teylers Museum en bruiklenen van onder andere de Koninklijke Bibliotheek, Tresoar en Rijksmuseum Boerhaave. Van Copernicus tot Einstein: de iconische werken, die zelden samen getoond worden, nodigen uit tot reflectie. Wat betekent wetenschappelijke vrijheid tegenwoordig?
Deze tentoonstelling is te zien in het verbouwde, voormalige Prentenkabinet van Teylers Museum.
Programma
Vanaf 14.15 uur bent u welkom in het Hodshonhuis, zetel van de KHMW, Spaarne 17 in Haarlem. Hier worden eerst drie lezingen gegeven door Eulalia Gassó Miracle, conservator wetenschappelijke collecties Teylers Museum, Marjoleine Molenaar, tentoonstellingsmaker en auteur van Verboden boeken, en Lisa Kuitert, hoogleraar boekwetenschap Universiteit van Amsterdam. Daarna steken we de brug over naar Teylers Museum, Spaarne 16, voor een bezoek aan de tentoonstelling en het museum. De sprekers geven ter plekke graag een nadere toelichting en zijn beschikbaar voor vragen. Na het bezoek kunt u in de Tuinzaal van Teylers Museum napraten met een hapje en een drankje.
14.15 – 14.45 uur ontvangst met koffie/thee, in Hodshonhuis
14.45 – 15.45 uur drie lezingen/presentaties, in Hodshonhuis
Lisa Kuitert – Slinkse wegen, moede hoofden. De omgang met verboden boeken cultuurhistorisch perspectief
In deze lezing gaat Lisa Kuitert in op boekhistorisch onderzoek naar verboden boeken in de 19e en 20e eeuw.
Marjoleine Molenaar – Verboden boeken
Hoe verschillend kunnen mensen kijken naar hetzelfde boek? Waarom denkt de een dat Harry Potter je in de armen van Satan drijft en wil de ander Het Achterhuis verbannen uit de schoolbibliotheek? Schrijver, tentoonstellingsmaker en bibliothecaris Marjoleine Molenaar raakte hierdoor gefascineerd en ging op onderzoek uit. Tijdens deze lezing vertelt Molenaar over haar reis bij het schrijven van Verboden Boeken.
Eulàlia Gassó Miracle – Gevaarlijke boeken
In de tentoonstelling ‘Gevaarlijke boeken – 500 jaar wetenschap onder vuur’ volg je de Europese en Amerikaanse geschiedenis van censuur door Kerk en Staat aan de hand van (populair)wetenschappelijke werken. Want kennis is macht en dat kan bedreigend zijn – voor sommige machthebbers nog steeds.
15.45 – 16.00 uur oversteek naar Teylers Museum
16.00 – 17.00 uur bezoek aan tentoonstelling en Teylers Museum
17.00 – 18.00 uur borrel in Tuinzaal van Teylers Museum
Kosten
Aan deze middag zijn geen andere kosten verbonden dan de toegangsprijs voor het museum en de tentoonstelling. Die is 18,50 euro p.p.; met Museumkaart, Vriendenpas Teylers Museum, VriendenLoterij VIP-Kaart, Rembrandtkaart of ICOM-pas is de toegang gratis. Op 12 april kunt u zelf langs de kassa van het museum gaan en uw evt. entreekosten voldoen.
Vragen?
Neem dan graag contact op met het secretariaat van de KHMW via: evl.secretariaat@khmw.nl.
