Langerhuizen Oeuvreprijs en Onderzoeksbate 2022 uitgereikt

Langerhuizen Oeuvreprijs en Onderzoeksbate 2022 uitgereikt

Op donderdagmiddag 15 september werden tijdens een feestelijke bijeenkomst in het Hodshon huis de Langerhuizen Oeuvreprijs en Onderzoeksbate 2022 in de Aard- en Milieuwetenschappen uitgereikt door Prof. dr. Louise Gunning-Schepers, voorzitter van de KHMW. 

 

Prof. dr. A.A.M. (Bert) Holtslag, President of the European Meteorological Society, Emeritus Professor of Meteorology and Chair at the Meteorology and Air Quality (MAQ) Department, Wageningen University ontving de Langerhuizen Oeuvreprijs.

Juryrappport Langerhuizen Oeuvreprijs 2022

De Langerhuizen Bate was voor Dr. M.C. (Carina) Hoorn, Associate professor Palynology, Paleoecology, Paleobiogeography, Dept. of Ecosystem and Landscape Dynamics, Institute for Biodiversity and Ecosystem Dynamics (IBED), Universiteit van Amsterdam.

Jury report Langerhuizen Bate 2022

 
Turbulente theorie en praktijk - Interview met Bert Holtslag

‘Waar ik het meest trots op ben? Dat is lastig te zeggen na ruim veertig jaar in het vakgebied. Ik begon bij het KNMI vanuit de behoefte om bij te dragen aan de Meteorologie en heb het geluk gehad dat ik veel heb kunnen samenwerken met en leren van collega’s en mentoren. Daarbij dienden zich veel kansen aan die ik heb gegrepen, zoals het meewerken aan publicaties en ontwikkelen van atmosferische modellen voor weer, klimaat en luchtkwaliteit.

Misschien nog wel het mooiste vind ik dat veel van die publicaties ook praktisch toepasbaar zijn, dat de resultaten worden benut. Datzelfde geldt voor de uitkomsten van het internationale onderzoeksprogramma “GEWEX Atmospheric Boundary-Layer Study (GABLS)”. Het GABLS programma ben ik in 2001 gestart en hieraan hebben vele onderzoekers uit verschillende landen vrijwillig meegewerkt. Het gaat hierbij niet alleen om de theorie, maar ook om het vereenvoudigen en begrijpen van verschillen tussen atmosferische modellen. Daarnaast heb ik zelf bijna vijftig promovendi mogen begeleiden en de interactie met jonge mensen en stafleden geeft veel voldoening. Ik vind het belangrijk om mensen de ruimte te geven en zelf te laten uitvinden en stuur hierbij graag aan met prikkelende vragen.’

Aan het woord is professor Bert Holtslag, wiens oeuvre werd bekroond met de Langerhuizen Oeuvreprijs. Hij is blij dat hij jong in de meteorologie terecht is gekomen, op het moment dat dat vakgebied net een grote sprong voorwaarts maakte. Behalve dat het een mooie erkenning van zijn inspanningen is, vindt hij deze prijs eervol omdat hij Nederlands is en voor de eerste keer wordt uitgereikt aan het vakgebied van de Aard- en Milieuwetenschappen. Een vakgebied waar hij hoorbaar aan verknocht is.

Wat de atmosferische grenslaag voor professor Holtslag zo fascinerend maakt, is heel kort samengevat: dat er zonder turbulentie geen leven op aarde mogelijk is. ‘In de atmosferische grenslaag zie je een veelheid aan verschijnselen,’ vertelt hij enthousiast, ‘zoals de wrijving van de atmosfeer met het aardoppervlak. En de menging van luchtstromen, die ervoor zorgt dat de temperatuur draaglijk blijft. Tegelijkertijd ontbreekt er een allesomvattende theorie over turbulentie, dus met de studie daarvan kunnen we nog jaren vooruit.’

Op mijn vraag hoe hij naar de toekomst kijkt na het bestuderen van de atmosferische grenslaag, antwoordt Holtslag dat we eigenlijk al dertig jaar weten dat de atmosfeer aan het veranderen is door menselijk toedoen. Dat gaat gewoon door. Hij vindt dat wij als mensheid veel sneller in actie hadden moeten  komen. Zelf probeert hij zijn steentje bij te dragen door over dit onderwerp te spreken en te publiceren. Hardop vraagt hij zich onder andere af waarom auto’s zo hard moeten rijden. En van wie is de openbare weg dan eigenlijk? Het zijn de prikkelende vragen die hij ook graag aan anderen stelt.

Professor Holtslag is dan wel met pensioen, stilzitten doet hij allerminst. Hij begeleidt met veel plezier nog promovendi de komende jaren en er zit ook nog een nieuw boek in het vat. Dat zal gaan over atmosferische grenslagen boven land en in berggebieden. De opmaak van dat boek is een mooie besteding van een deel van het prijzengeld van de Langerhuizen Oeuvreprijs.

 
Boren naar de geschiedenis van het Amazonegebied - Interview met Carina Hoorn

Dr. M.C. (Carina) Hoorn is Associate Professor aan het Institute for Biodiversity and Ecosystem Dynamics van de Universiteit van Amsterdam. Het voorstel waarmee ze de Langerhuizen Bate won, betreft een onderzoek in het Braziliaanse Amazonegebied waar in januari 2023 een wetenschappelijke boring zal plaatsvinden. Dit biedt ongekende mogelijkheden om de geschiedenis van het Amazone regenwoud te reconstrueren.


Ze was erg verrast en blij toen ze hoorde dat ze deze bate in de wacht had gesleept, vertelt Dr. Hoorn. “Ik ging ervan uit dat er veel competitie zou zijn én dat de bate vast naar een milieuvraagstuk van nu zou gaan. En niet naar een onderzoek naar miljoenen jaren geleden. De Langerhuizen bate is een mooie erkenning van het belang van dit onderzoek, dat komt op een bijzondere manier in het licht. Ik hoop ook dat het andere mensen aan het denken zet: dat je op een andere manier naar de geschiedenis van het Amazonegebied kunt kijken. Hopelijk worden mensen daar enthousiast van.”

Sinds 1988 is Hoorn al als onderzoeker actief in het Amazonegebied. Ze groeide op in Spanje, waar ze Spaans leerde op school. Dit in combinatie met een voorliefde voor de natuur en een inspirerende hoogleraar die werkzaam was in Zuid-Amerika, legde de kiem voor haar onderzoekswerk in die regio. “Wat het Amazonegebied zo fascinerend maakt, zijn de grote biodiversiteit en het feit dat er nog weinig bekend is over de geschiedenis van dit gebied,” aldus Hoorn.

De internationale groep onderzoekers die betrokken is bij deze boring, kwam voor het eerst in 2014 samen. Toen na een paar jaar hun voorstel werd goedgekeurd, moest er geld bij elkaar gebracht worden vanuit verschillende landen. De boringen zouden al in 2019 plaatsvinden, maar door de pandemie werd alles uitgesteld. Nu staan ze dus voor januari 2023 gepland. Hoorn licht het vervolg toe: “Een consortium van onderzoekers heeft de eerste rechten om deel te nemen aan het onderzoek op basis van de resultaten van de boringen. Het bijzondere is, dat er complementaire takken van wetenschap betrokken zijn bij dit project. Palynologen (die pollen van bloemdragende planten en sporen van bijvoorbeeld varens en schimmels onderzoeken), geochemici en andere disciplines zijn vertegenwoordigd. Op een gegeven moment kun je je data bij elkaar leggen en dat maakt dan samen een groot verhaal. Het materiaal dat we onderzoeken is heel resistent dus dat blijft miljoenen jaren goed bewaard.”

De publicaties van Dr. Hoorn worden vaak als sleutel referenties gebruikt. Ze legt uit waarom: “Men dacht dat de soortendiversiteit van het Amazonegebied kwam door de afwisseling van IJstijd naar interglaciaal. Voor het eerst keken we verder terug dan dat er eerder onderzocht was. We deden dat vanuit een combinatie van de vakgebieden geologie en biologie, dat leverde nieuwe inzichten op. Interdisciplinair werken wordt vaak bemoeilijkt doordat wetenschappelijke bijeenkomsten beperkt zijn tot één vakgebied en er wordt een andere taal gesproken, met ander jargon. Toch loont het om over je discipline heen te kijken en nieuwsgierig te zijn naar andere vakgebieden.”

Wat Dr. Hoorn hoopt te bereiken: inzicht in de transitie van het klimaat optimum (15 tot 17 miljoen jaar geleden) naar klimaat afkoeling (vanaf 14 miljoen jaar geleden). Daarnaast: beter begrijpen hoe cyclische veranderingen van zee naar kust naar land en terug van invloed zijn op het bos in het Amazonegebied. Hopelijk zullen de resultaten bijdragen aan de geschiedschrijving van het Amazonegebied en meer inzicht geven in de oorsprong van de biodiversiteit in de regio.

 

Openstaande prijzen / Prizes open for nominations

Openstaande prijzen / Prizes open for nominations

Er zijn weer heel veel scripties die in de prijzen kunnen vallen! De Jan Brouwer Scriptieprijzen, de J.C. Baak Prijs, de Nederlandse Gasindustrie Prijzen en de Jong Talent Prijzen zijn open voor inschrijvingen. Ook kunt u een onderzoeksverslag aanmelden voor de Dr. Saal van Zwanenberg Onderzoeksprijzen en kunnen projecten worden aangemeld voor de ET Outreach Award. De sluitingsdata (in sept/okt) vindt u op de webpagina's van deze prijzen

Daarnaast is de KHMW op zoek naar hét maatschappelijke initiatief dat het onderling vertrouwen in de Nederlandse samenleving versterkt. Tot en met 30 september is het voor iedereen mogelijk om initiatieven aan te melden die kans maken op de Brouwer Vertrouwensprijs ter waarde van 100.000 euro.

Ook kunt u tot 15 november kandidaten voordragen voor de Nederlandse Prijs voor ICT-onderzoek. De jaarlijkse Nederlandse Prijs voor ICT-onderzoek is bestemd voor een wetenschappelijk onderzoeker die vernieuwend onderzoek op zijn/haar naam heeft staan of die verantwoordelijk is voor een wetenschappelijke doorbraak in de ICT. Deze prijs bestaat uit een geldbedrag van 50.000 euro, vrij te besteden voor onderzoek in de ICT, een oorkonde en een sculptuur.

Voor een overzicht van alle prijzen, ga naar: Prijzen | KHMW

 

Confidence in Research

Confidence in Research

Trust in science and society is under pressure. The coronavirus was a catalyst in that development. First the OMT was a beacon in an uncertain and foggy period of time. Its members were target of criticism, including on social media. Some people suddenly considered science to be just an opinion, while this same science brought life-saving vaccines onto the market in record time.

Debate in science

But there is also debate in science itself: in addition to innovation, did the virus also bring opportunism, was the speed of publication compatible with thorough replication, was the sudden availability of research funding and the shift in resources a blessing or a curse? And, more generally, is the path to success and career paved with H-index and citation score, or do the actual circumstances require a different assessment strategy?

International survey

On July 4, we submitted these and similar questions to a select group of scientists and representatives from business. The afternoon meeting at the Royal Holland Society of Sciences and Humanities (KHMW) was moderated by KHMW's Chair, Louise Gunning-Schepers and included several interesting views, presented by Laura Hassink (Elsevier), and KHMW members Carlijn Bouten, with a short preview of KNAW’s report on the impact of the pandemic on scholars, academic research practices and trust in academia (published July 5, 2022), Eppo Bruins from AWTI and Natali Helberger, who elaborated on the vulnerable position of early-career scholars due to the pandemic. At the same occasion Jeremy Kingsley (The Economist Impact) presented the results of a large survey among scientists, conducted by The Economist Impact and facilitated by the Elsevier Foundation. Elsevier coordinates similar activities in other countries, supervised by a Global Advisory Board, which includes Wim van Saarloos.s. 

Insights

The conclusions from the breakout sessions were quite diverse, but the attendees agreed that researchers should be free to share their findings without being worried about public attacks. Nuance is of great importance, but scientists also need to be trained in getting their message across to the general public. We need to teach children about science to make sure they become responsible citizens when they grow up. And we need a more diverse pool of scientists sharing their views in the media. This is a nice task for both the academic world as well as the media. These and many other valuable insights were shared this afternoon and they will help Elsevier and the Economist in further shaping their important global research. We look forward to more results to be published in October. 

A video report of Confidence in Research will be available next week.
Download the KNAW report 'The pandemic academic - How COVID-19 has impacted the research community'

    

    

Carte Blanche over interdisciplinariteit

Carte Blanche over interdisciplinariteit

Op maandag 9 mei vond in het Hodshon huis de Carte Blanche over interdisciplinariteit plaats. Louise Gunning-Schepers, voorzitter KHMW, verzorgde de inleiding, mede namens prof. dr. Jan Willem Duyvendak, directeur NIAS en prof. dr. Arjen Doelman, directeur Lorentz Center. De kloof tussen alfa/gamma aan de ene kant en bèta/medisch aan de andere kant is de laatste jaren kleiner aan het worden. Prof. dr. Jeroen Geurts, prof. dr. Mladen Popović, prof. dr. Antal van den Bosch, prof. dr. Andrea Evers en prof. dr. Jeroen Aerts wierpen licht op de vraag wat interdisciplinaire samenwerking tussen alfa, bèta, medisch en gamma in de toekomst zal betekenen. Na afloop vond er een levendige discussie plaats en de middag werd afgesloten met een gezellige borrel. Het was een zeer geslaagde middag. 

De registratie van het evenement is hier terug te kijken

KHMW_Carte Blanche Interdisciplinariteit_Stephanie Driessen Fotografie_4 KHMW_Carte Blanche Interdisciplinariteit_Stephanie Driessen Fotografie_1 KHMW_Carte Blanche Interdisciplinariteit_Stephanie Driessen Fotografie_1